czwartek, 22 stycznia 2009
Ścieg dziergany ( buttonhole stitch)

Schemat motyla, bardzo proszę o wyrozumialość - rysowałam go ręcznie :oops: Ilość kreseczek na schemacie odpowiada ilości ściegów, wszystkie zmiany kierunków też są zaznaczone.

ścieg dziergany- motyl

Ścieg ten powinien być nam znany, występuje bardzo często w naszych haftach ludowych i jako wykończenie brzegów różnych robótek. W hardangerze jest jakby naturalnym sposobem na zabezpieczenie brzegów, ale pojawia się też wewnątrz haftów w celu wyeksponowania pewnych jego fragmentów.
Haftujemy od strony lewej do prawej w odstępie jednej nitki tkaniny natomiast wysokość ściegu wynosi najczęściej 4 nitki tkaniny, choć mogą pojawiać się inne jego warianty. W czasie dziergania nitkę podkładamy pod igłą i równomiernie zaciągamy. Haftujemy nicią perłową nr '5' .

ścieg dziergany- graf.

Na rogu wykonujemy 5 wkłuć igły w jedno miejsce- czerwona strzałka na rysunku, natomiast na zewnętrznym jego brzegu ściegi wykonujemy co 2 nitki, zmieniając jednocześnie kierunek haftu - czerwone łuczki. Ostatni rysunek pokazuje jak wykonujemy zwrot w drugą stronę, w miejscu wskazanym przez zieloną strzałkę spotykają się dwa ściegi- ostatni pionowy i pierwszy poziomy.


ścieg dziergany 1

ścieg dziergany 2

Chciałabym zwrócić uwagę na te małe narożniczki, bo tam następują po sobie zakręty to w prawo, to w lewo, pamiętajcie o miejscach wspólnych dla tych ściegów przy zmianie kierunków, bo po wycięciu robótka się będzie rozłazić.

ścieg dziergany 3

ścieg dziergany 4

Kiedy mamy wykonać dużo ściegów dzierganych po linni prostej i jest to ścieg brzegowy - tylko wtedy!!! możemy sobie ułatwić pracę wyciągając jedną nitkę z tkaniny, jest to piąta nitka - co widać na pierwszym zdjęciu poniżej.

ścieg dziergany po linni prostej

bloczki + ścieg dziergany

Motylek otoczony bloczkami i ściegiem dzierganym po prawej i lewej stronie. Możemy przystąpić do wycinania nitek wewnątrz haftu i ozdabiania pozostawionych nitek.

lewa strona

Lewa strona zdecydowanie traci urok, a dojdą jeszcze nitki ażurów.

Moja metoda na niewidoczną zmianę nitki w ściegu dzierganym.

wtorek, 20 stycznia 2009
Jak rozpocząć i zakończyć nitkę oraz o innych z nią problemach

  Kiedy skończy nam się pierwsza nitka musimy ją zabezpieczyć przed pruciem, rozpocząć nową, a ciągle nam jeszcze dynda ten kawałek na początku.
  Wychodzimy końcówką nici na lewą stronę robótki i przeplatamy przez nitki ostatnich bloczków, w jedną i drugą stronę. Dobrze jest w trakcie tej przeplatanki złapać nitki tkaniny pod bloczkami, ale tak żeby nie zahaczyć o bloczki po stronie prawej. Nie wszystkim to się może udać ( mi się udaje ) - trzeba sprawdzać, czy bloczki po prawej stronie nie są przeszyte . Gdyby były trudności to wystarczy koniec nitki kilka razy przepleść między ściegami ostatnich bloczków.

zakańczanie nitki

  Podobnie postępujemy z nitką na początku naszej robótki, przeciągamy ją w odpowiednim miejscu na lewą stronę i przewlekami między nitkami bloczków. Samej końcówki nici nie przycinam od razu, haftuję kolejny bloczek przykrywając ją jego ściegami.

  Nową nitkę rozpoczynamy, albo tak jak na samym początku, zostawiając ją na chwilę, żeby potem zabezpieczyć na wyhaftowanych bloczkach, albo ...
ja stosuję tę drugą metodę, wymaga ona jednak pewnej wprawy w liczeniu nitek tkaniny. Przeplatam nitkę przez tkaninę w miejscu gdzie potem przykryją ją bloczki i gdzie będzie znajdował się środek bloczka.

rozpoczynanie nitki

rozpoczynanie nitki cd.

  Po wyhaftowaniu nie widać nici ani po prawej, ani po lewej stronie robótki. Świetnie to się sprawdza, kiedy haftujemy wiekszą grupę ściegów płaskich lub ściegi dziergane, przeplatamy nitkę w środku ściegów a nastepnie przykrywamy ją nimi w trakcie haftowania.

Nici mogą nam sprawić jeszcze kilka niespodzianek:

  Nitka w trakcie przeciągania jej przez tkaninę traci połysk i rozluźnia się jej splot, dlatego nie zakańczamy nici w trakcie haftowania bloczka, zawsze zaczynajmy nową nić w nowym bloczku.

  Gorsze jakościowo nici bardziej się kosmacą i mają większą tendencję do skręcania lub rozluźniania splotu w trakcie pracy, przytrafia się to i niciom perłowym. Dobrze jest co jakiś czas delikatnie skręcić lub rozkręcić nitkę ( puszając np. swobodnie w dół igłę ), w zależności od potrzeby, ja mam już wyrobiony taki odruch, co chwila obracam igłę w palcach, czasami aż za bardzo.

  Kosmacenie się nici często uniemożliwia nam ich ponowne wykorzystanie, kiedy musimy spruć większy kawałek naszej pracy, nie warto tego robić mozolnie nitka po nitce. Najlepiej i najszybciej przeciąć bloczki i wyskubać nitki pęsetą. Nie mam tu na myśli kilku ściegów czy 2-3 bloczków, tylko dużo większą pomyłkę, a takie też się zdarzają nawet najbardziej doświadczonym hafciarkom.

Ściegi płaskie -cd.

  Ściegi płaskie nie zawsze tworzą regularne bloczki , często są ułożone poziomo lub pionowo obok siebie w dużej grupie lub obejmują więcej niż 4 nitki tkaniny, należy je wykonać zgodnie ze wzorem. Takie właśnie będą występować w samplerze i wtedy dokładniej się im przyjrzymy, pokażę jednak kilka przykładów na schematach.

Ściegi plaskie

Ściegi plaskie- serce

  Pionowo i poziomo ułożone bloczki tworzą zamknięte czworokąty -domki , takie określenie spotkałam w Burdzie lub inne figury ( choćby nasz motyl ), wewnątrz których wycinamy i wyciągamy część niteczek tworząc mereżki. Następnie w celu wzmocnienia tkaniny obszywa się i ozdabia pozostawione nitki.

  Haftując bloczki horyzontalne i diagonalne wg schematu doszłam do linii wyznaczającej pierwszą ćwiartkę pracy, jeśli nie zrobimy błędu to bloczek powinnien nam się idealnie wpasować w wyznaczonym miejscu, a linia fastrygi pokryje się ze środkowym ściegiem.

motyl - bloczki

motyl- bloczki2

Idzie nam wspaniale, jeszcze kilka minut i motyla obwiodłyśmy bloczkami
Po drodze jednak, skończyła nam się nitka, jak ją zakończyć, rozpocząć nową i co z tą końcówką na początku będzie w c.d.n.

Ściegi płaskie - bloczki diagonalne

Przechodząc do bloczków diagonalnych- schodkowych nitkę wyprowadziliśmy w tym samym miejsu co ostania nić ściegu poprzedniego- zdjęcie 1, następnie możemy lekko odwrócić tamborek i haftujemy kolejnych 5 ściegów płaskich ułożonych obok siebie, tą samą techniką co bloczek pierwszy - jak na zdjęciach.

bloczki schodkowe

bloczki schodkowe 2

bloczki diagonalne 3

bloczki diagonalne4

Schemat przedstawia kolejność wykonywania ściegów przy bloczkach ułożonych diagonalnie, po raz 21 wbijamy igłę w punkcie wskazanym przez strzałkę.

graf, bloczki diagonalne
Bardzo ważne jest przestrzeganie tej kolejności, bo jeśli poprowadzimy nitkę po lewej stronie w miejscu gdzie potem będziemy wycinać ażury - będą kłopoty !!! W praktyce nie jest to takie skomplikowane, wystarczy zrobić kilka bloczków i wiadomo o co chodzi

Ściegi- bloczki horyzontalne

Postaram się w nawiasach podawać angielskie określenia ściegów hardangerowych, ponieważ  wiele schematów i ich opisy nie są po polsku, ułatwi nam to ich rozpoznanie.

Ściegi płaskie ( satin stitch)
W hardangerze występuje bardzo dużo elementów wykonanych ściegiem płaskim, zaczniemy od podstawowych :


Bloczki ( satin stitch block)


jest to grupa ściegów płaskich obejmująca 4x4 nitki tkaniny, ale 5 nitek roboczych. Bloczki mogą być ułożone horyzontalnie ( poziomo lub pionowo) i diagonalnie ( schodkowo).
Bloczki horyzontalne oddzielone są od siebie o 4 nitki tkaniny, nitkę robótki prowadzimy między nimi ukośnie po lewej stronie. Co zaznaczyłam na rysunku linią przerywaną.

bloczki horyzontalne

Pokażę wykonie bloczków na przykładzie naszego motylka- zaczynamy w miejscu widocznym na zdjęciu 1, a opisanym wcześniej. Nie ma znaczenia czy haftujemy w prawo czy lewo, każdy wybierze wygodniejszą dla siebie opcję - ja bloczki wykonuję w lewą stronę. W przeciwieństwie do haftu xxx w hardangerze nie tylko łatwiej jest haftować obracając tamborek, ale jest to nawet zalecane - wtedy gotowa robótka ' trzyma fason'.

1

2

3

4

prowadzimy igłę do góry o 4 nitki i wbijamy jak na zdjęciu 2- wychodząc na prawą stronę o jedną nitkę dalej, w ten sposób haftujemy 5 ściegów płaskich, przy czym, w przypadku naszego pierwszego bloczka, ścieg środkowy powinien wypaść po linii fastrygi.

Następny bloczek ułożony horyzontalnie haftujemy o 4 nitki tkaniny dalej, prowadząc igłę po skosie, dobrze to ilustruje schemat i zdjęcie lewej strony robótki.

lewa str

lewa str2

Zauważcie, że haft po stronie lewej wygląda prawie tak samo jak po prawej ( na razie, bo za chwilę będziemy musiały schować tu masę nici i straci na uroku). Często się spotykam z pytaniem czy można zaoszczędzić nici i po lewej nie przewlekać ich tak samo jak po prawej, otóż nie .

poniedziałek, 19 stycznia 2009
Kolejność haftowania

   Hardanger rozpoczynamy od obszycia ściegiem płaskim- bloczkami - w celu rozplanowania haftu i zabezpieczenia nitek tkaniny na mereżki. Należy to wykonać bardzo precyzyjnie, pomyłki uniemożliwią wycięcie nitek. Ściegi płaskie najczęściej wykonujemy nicią perłową nr 5 ( uzależnione to jest od grubości takniny). Haftujemy na tamborku, tak naprężając nitkę, aby w miejscu jej przechodzenia przez tkaninę nie powstawały dziurki.

   Przed wycinaniem nitek na ażury należy wyhaftować wszystkie inne elementy wzoru: bloczki, motywy ściegiem płaskim, krzyżykowym, ściegiem za igłą i dzierganym, aby potem nie obciążać przyciętych nitek. Kiedy haft jest duży, nie musimy bezwzględnie przestrzegać tej reguły, wystarczy jeśli wykonamy pewnien większy fragment wzoru i będziemy pewni, że tkanina dookoła ażurów jest dobrze zabezpieczona , wtedy możemy przystąpić do wycinania. W przypadku małych serwetek i innych drobiazgów należy jednak do tej zasady się zastosować.

  Proponuję haftować metodą wszystko co jest na tamborku, bywa, że mam jednocześnie kilka nitek, ale dużo łatwiej wyłapać pomyłki i mamy mniej prucia. Widać to na zdjęciu, ponumerowałam część nitek. Haftuję każdą po kawałku, jeśli zrobię błąd w liczeniu to szybko to zauważę, bo robiąc następną nitką ściegi się rozminą.

kolejność

Najwygodniej jest zacząć haftowanie od środkowego bloczka na jednym z boków, na naszym motylku będzie to np zaznaczony na fioletowo bloczek

strzałka wskazuje pierwsze wkłucie igły .
Otoczymy całego motylka bloczkami, następnie ściegiem dzierganym wykończymy brzeg, wytniemy nitki wewnątrz motyla, wykonamy ściegi ozdobne i na końcu wytniemy całość.



  Liczymy ile bloczków dzieli ten nasz początkowy od środka robótki- tutaj 5 i pół - i dokładnie 2 nitki takniny od fastrygi wbijamy igłę od spodu. Końcówkę ok 5 cm nitki zostawiamy, potem pokażę jak ją zabezpieczyć.

Fastrygowanie - wyznaczamy miejsce haftu

Obliczenia dokonane, materiał zakupiony, zabezpieczamy brzegi przed strzępieniem i zaczynamy od fastrygowania.
Należy wyznaczyć środki boków ściegiem przed igłą, co 4 nitki tkaniny, kontrastową nicią. Miejsce przecięcia nitek określi środek robótki. Fastryga dzieli też tkaninę na ćwiartki, co nam ułatwia nie tylko rozplanowanie robótki, ale i kontrolowanie, podczas haftowania, zgodności ze schematem.
Najprościej jest złożyć materiał na pół i przefastrygować po miejscu złożenia, drugą linię , prostopadłą należy przeprowadzić uwzględniając fakt, że wzór ma nieparzystą liczbę bloczków, więc środkowe nitki fastrygi będą się przecinać. Ułatwiam sobie pracę zaczynając od środka, jak na zdjęciu, najpierw w jedną stronę a potem w drugą .

 

Zwróćcie uwagę na sposób krzyżowania się nitek środkowych, specjalnie je obwiodłam- zdjęcie poniżej .Przy dużych haftach można wprowadzić dodatkowe fastrygi, dzieląc schemat na części,  wyznaczając miejsce niektórych elementów.

W zasadzie przy małych wzorkach nie ma potrzeby fastrygowania, wystarczy obliczyć wielkość haftu, ale zrobię to haftując motylka, żeby wiedzieć jak postąpić przy poważnych pracach.

Przygotowania do haftu

Kursy te pisałam na babskim forum, przenoszę je tu, bo babskie jest zagrożone.

Od tego motyla zaczynałyśmy poznawanie hardangerowych ściegów.

  Hardanger jest haftem liczonym, gdzie wzór powinien być wyszyty bardzo dokładnie, co do jednej nitki, zgodnie ze schematem, bo w przeciwnym wypadku nie będziemy mogli wyciąć ażurów. Proszę się jednak nie przerażać, to wcale nie takie trudne, powiedziałabym , że łatwiejsze od krzyżyków.

  Zacznę od wzorów najbardziej typowych dla hardangera i podstawowych, w wielu schematach występują wariacje na temat, od każdej reguły są odstępstwa ( już w samplerze sie z nimi spotkamy, łączenie z haftem xxx, przewlekanym, wstążeczkowym, koralikami..... ale o tym napiszę wraz z rozwojem tematu, w miarę kiedy z tym się spotkamy.

Podstawową jednostką w hardangerze jest tzw. bloczek
 

   Bloczek zajmuje 4 x 4 nitki tkaniny, ale 5 nitek roboczych, co widać na rysunku.
Odstępy między bloczkami też mają po 4 nitki tkaniny, wycięte ażury -podobnie , po 4 niteczki, dlatego system 4 nitek będzie nas prześladować. Wszelkie obliczenia zaczynamy od przeanalizowania schematu i zliczenia tych czteronitkowych jednostek podstawowych.
Posłużę się schematem naszego motyla, pochodzi z zesztytów Creative World DMC , ale mam nadzieję, że do celów szkoleniowych możemy go użyć.

Po dokładnym przeliczeniu bloczków w pionie i poziomie, zauważyłyście pewnie , że jest ich nieparzysta liczba i jest to reguła nr 1 - wzory hardangerowe zawsze składają się z nieparzystej liczby bloczków + odstępów między nimi + ściegi brzegowe, dziergane +wycięte dziurki-- zawsze to nam daje nieparzystą liczbę.

Nasz motylek ma w pionie 15 jednostek czteronitkowych i 19 jednostek w poziomie, dodamy jeszcze po 2 jednostki na ścieg dziergany, którego nie ma na tym zdjęciu, ale już przygotowałam schemat. Razem to będzie 17 x 21 jednostek.
Każda jednosta składa się z 4 nitek
17 x 4 = 68 nitek
będziemy haftować na Unifilu, gdzie na 1cm tkaniny mieści się 10 nitek, czyli
68 : 10 = 6,8 cm
Podobnie obliczamy wielkość w poziomie
21 x 4 = 84
84 : 10 = 8,4 cm
Motylek po wyhaftowaniu powinien mieć wymiary 6,8 x 8,4 cm.

Na tej samej zasadzie obliczamy zawsze wielkość naszej robótki, tylko przy dużych pracach , nie będzie już to takie łatwe
_________________

Tkaniny

  Do hardangera wykorzystuje się tkaniny o policzalnym, regularnym splocie, tzn. gęstość i grubość nitek osnowy powinna być taka sama jak nitek wątku, a ich splot tworzyć kwadrat. Miejsce wkłucia igły widoczne, jak przy hafcie krzyżykowym. Najlepiej żeby były wykonane z lnu lub bawełny. Planując haft powinnyśmy wziąć pod uwagę jego przeznaczenie, czy będą to rzeczy użytkowe, czy zdobnicze, a więc ich sposób czyszczenia i konserwacji.

  Polecane są tkaniny o splocie od 7 do 11 nitek na 1 cm. Tkaniny te występują jako jedno lub dwunitkowe, gdzie dwie niteczki należy traktować jak jedność. Na pierwszym zdjęciu przykład tkaniny dwunitkowej- zakupionej w Wojtku oraz Lugany i opalizującej Bellany- wyraźnie jednonitkowa.

tkanina polska

lugana- bellana

W pasmanteriach możemy kupić specjalne tkaniny przeznaczone do hardangera :

- popularny do niedawna Unifil DMC- w handlu już nie funkcjonuje pod taką nazwą, ale niektórzy jeszcze się nią posługują ( najlepiej pytać o tkaninę do hardangera DMC ), u nas jest dostępny w kilku pastelowych kolorach, oznaczonych nr tak jak mulina i nici perłowe tej firmy - biały, ecru , 3865, 967 , 225, 3743, 800, 772, 762 , 3687 - cena 45-50 PLN/ szer. 160 cm - 10nitek / 1cm ;
- Hardanger Zweigart ;
- Bellana 8 nitek/ 1 cm ;
- Lugana 10 nitek / 1 cm;
- lny o regularnym splocie, jak choćby Perllen ( len perłowy).

unifil

len perłowy- lugana

 

  Zdjęcie pierwsze to stara polska tkanina dwunitkowa o splocie idealnie nadającym się do tego haftu, ale dość marnej jakości i tkanina DMC, zdjęcie drugie to len pełowy i Lugana.

Wzornik Lugany i Bellany z HS  ; taśma Zweigart dopasowana kolorem do Bellany do wykańczania brzegów , inne kolory taśm , jeszcze taśmy i jeszcze .

  Oprócz tych materiałów, możemy użyć innych, o odpowiednim splocie. Hardanger na Bellanie jest gruby, mięsisty, ale widziałam też bluzkę ozdobioną tym haftem- zwiewną i delikatną. Sprawdźmy jednak zawsze jaka grubość nici będzie odpowiednia do naszej tkaniny.


niedziela, 18 stycznia 2009
Nici

   Najwłaściwsza byłaby nić wyciągnięta z materiału do hardangera, choć ten sposób ma swoich zwolenników to większość haftuje nicią perłową.

  Nici perłowych są to czesane , bawełniane włókna, podwójnie merceryzowane, a następnie skręcane z dwóch nitek w charakterystyczny perłowy splot. Połysk i grubość tych nici nadaje ściegom reliefową wypukłość.

 Na czym polegają te procesy podaję za bellinda.com

Merceryzowanie: włókna bawełny są spłaszczane pod ciśnieniem w roztworze soli i ta technika sprawia, że bawełna nabiera wysokiego połysku.
Czesanie: technika usuwania zanieczyszczeń, węzłów i krótkich włókien z długiej nici bawełny, w celu osiągnięcia gładkiej i delikatnej bawełny.


  Nici pełowe występują w różnych grubościach oznaczonych nr : '3' , '5', '8' i '12'. Numery te oznaczją ile metrów nici waży 1 gram, a więc im cieńsza nić tym więcej jej na 1 gram i nr wyższy.
  W hardangerze zazwyczaj używamy dwóch grubości nici- grubszych do ściegów płaskich i dzierganych , cieńszych do ściegów ozdobnych, ażurowych . Najczęściej są to "5' i '8' , chyba że konkretny schemat przewiduje inaczej. Grubość używanych nici do haftu zależy od grubości tkaniny.


  Nici perłowe są dostępne w motkach i kłębuszkach, w wielu kolorach, a ich producenci to przede wszystkim DMC- Cotton Perle i Anchor - Pearl Cotton. Kolor nici perłowych każdy z producentów oznacza nr takim samym jak nr muliny.
W karcie kolorów DMC Cotton Perle mają kod ART 115 - motki '3' , '5' i '8' oraz ART 116 - kłebuszki '5' , '8' i '12'

http://www.dmc-cw.com.pl/kartyshow.php?show=ok&produkt=7

a metalizowane nici perłowe - Perle Matallise ART 315

http://www.dmc-cw.com.pl/nicidohaftu.php?show=ok&produkt=7

Niestety w Polsce nie mamy możliwości zakupu pełnego asortymentu, brak też jest perłowych nici cieniowanych i '12 ' - poza małymi wyjątkami.

W sklepach rekomendowanych przez DMC  http://www.dmc-cw.com.pl/sklepy.php pytajmy o kolory z tej tabeli

   Wielkości motków i kłębków w sprzedaży jest różna 25 , 10 i 5 gram- zwróćcie na to uwagę przy zakupie ( w Polsce !!! ), bo wcale za 5 motków po 5 gram nie zapłacimy tyle samo co za motek 25g, o czym miałam okazję się sama przekonać, a w zagranicznym sklepie było dużo taniej .


  W Świecie Haftu - sklep naziemny i internetowy- są piękne niteczki Pearl Cotton Multicolor Anchora, ale tylko jedna grubość '5'.

  Nici perłowe są dość drogie, wiele osób zastępuje je innymi o podobnym skręcie. Trochę gorszej jakości jest Petra DMC , ale występuje w grubościach '5' i '8' oraz dużo większych kłębkach, więc jest chętnie używana.
Karta kolorów Petry ART. 993

http://www.dmc-cw.com.pl/kartyshow.php?show=ok&produkt=3

  W Wojtku i Świecie Haftu możemy kupić nici perłowe tureckie i kordonek Puppets Coats '8' ( w rzeczywistości też turecki ) - ten ostatni wypróbowałam, dużo gorszy od oryginalnych nici perłowych, ale da się haftować. Ostatecznie zwykły kordonek Ariadny, kiedyś był w dwóch grubościach, dziś już tylko '8', może gdzieś jeszcze mamy zapasy.

 Zawsze radzę zacząć haftowanie oryginalnymi nićmi perłowymi i na specjalnej tkaninie, choćby po to, aby namacalnie przekonać jak ten piękny haft powinien wyglądać, a dopiero potem eksperymentować.

Kilka zdjęć nici do hardangera-Cotton Perle DMC- różne grubości nici, wielkości motków i kłębki , Anchor Pearl Cotton Multicolor i nieznane mi nici perłowe, które posiadam.

Cotton Perle DMC- różne grubości nici, wielkości motków i kłębki

Anchor Pearl Cotton Multicolor

1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 6